Archief

bewustzijn

Mindfulness, leven met aandacht!

Mindfulness is modern en hot! In een training van acht weken leert de cursist een volkomen andere levenshouding: zich bewust zijn van alles wat zich voordoet in het hier en nu, zonder daarover te oordelen of het te willen veranderen.

Jon Kabat-Zinn

De bedenker van mindfulness is Jon Kabat-Zinn. Kabat-Zinn heeft een achtergrond in het Boeddhisme. Hij had het vermoeden dat aandacht gerichte meditatie uitbehandelde patiënten (die te horen hadden gekregen dat er niets anders opzat dan te leren leven met hun klachten) zou kunnen helpen om meer grip te krijgen op hun pijn, hun verdriet daarover, en hun zorgen voor de toekomst. En het werkte. Zo heeft Jon Kabat-Zinn, in de jaren 80 van de vorige eeuw, twee soorten mindfulness ontworpen:
– MBSR (Mindfulness Based Stress Reduction)
– MBCT (Mindfulness Based Cognitive Therapy)

Opmerkzaamheid

Letterlijk vertaald betekent mindfulness ‘opmerkzaamheid’. Mindfulness is in de eerste plaats een training om meer in het hier en nu te zijn. In het dagelijks leven zijn we met onze gedachten vaak in het verleden of de toekomst. Veel dingen doen we automatisch: tandenpoetsen, traplopen, douchen of in de trein zitten. Wanneer we een dagelijkse route fietsen, letten we nauwelijks op de omgeving. Bij thuiskomst herinneren we ons dan ineens dat we eigenlijk hadden willen fietsen om een brief op de post te doen. Ook als we zin hebben in iets lekkers, is het soms al op voordat we er erg in hebben, en zijn we vergeten om ervan te genieten!
Steeds dwalen onze gedachten af naar dingen die ons bezighouden; wat we allemaal nog moeten doen. Of: hoe het toch komt dat we steeds maar ruzie krijgen met die ene vriendin. Zo kun je zomaar een groot gedeelte van de dag missen omdat je gedachten in het heden of verleden zijn.

Positieve gevolgen

Mindfulness leert om er ‘echt’ te Zijn tijdens al je bezigheden. Elke keer als je gedachten automatisch afdwalen – en dat is eigenlijk best vaak – breng je de aandacht op een vriendelijke manier weer terug in het nu: bij wat je doet, voelt en ervaart. En dat heeft een aantal positieve gevolgen. Je houdt bijvoorbeeld minder ruimte over om te piekeren. Stressvolle gedachten malen vaak maar door, zonder dat dat tot een oplossing leidt. Ervaringen worden een stuk levendiger en intenser door er je volle aandacht aan te schenken.
Een ander positief effect is dat je meer vertrouwd raakt met wat zich in je lichaam en je hoofd aandient. Denk daarbij aan stress. Meestal voel je dat pas aan het einde van de dag, als je naar huis gaat met hoofdpijn en/of pijn in je schouders. Echter, als je je regelmatig concentreert op al je gewaarwordingen, dus ook die in je lichaam, merk je al eerder dat jij je schouders onwillekeurig aanspant.

Mindfulness is ook gewaarwordingen accepteren zoals ze zijn

Mindfulness draait niet alleen om concentratie op het nu. Het gaat er ook om alle gewaarwordingen te accepteren zoals ze zijn, zonder ze te willen veranderen. En dat is niet gemakkelijk… Mensen hebben namelijk de neiging om voortdurend in de gaten te houden of alles wel naar wens is, of het overeenkomt met onze verwachtingen, en of het niet beter kan. Naar alle waarschijnlijk zul jij ook (automatisch) op zoek gaan naar een oplossing als je op vervelende gevoelens, zoals pijn, verdriet of angst, stuit. Vaak wordt het juist erger naarmate je harder naar een oplossing zoekt.
De kunst van mindfulness is om niet voortdurend te vechten tegen wat je niet wilt. Kijk er eens van een afstandje naar! Zonder daar een conclusie aan te verbinden dat iets slecht is, of dat het vast een tijd zal duren voordat het over is. Bij het leven horen pijn en verdriet. Door te accepteren, maak je het probleem minder groot en overheersend én bespaar je je zelf een hoop energie.

Denk daarbij ook eens aan je gedachten die opspelen. Bij negatieve gedachten, zoals ‘ik doe het niet goed’ kun je jouw hersenen vriendelijk bedanken voor het onderzoek, zonder de conclusie voor waar aan te nemen. Een belangrijk inzicht: Je gedachten zijn niet ‘de werkelijkheid’ en je hoeft je daarmee niet te identificeren. Het zijn maar gedachten.

Mindfulness

 

 

 

Pijn als waarschuwingssignaal

Herken je dat? Een foute beweging en het schiet onder in je rug en plotseling kun je niets meer. Spit! De huisarts stelt de diagnose: ‘lumbago’ en schrijft een pijnstillend middel voor en misschien nog een paar massages (dit laatste met het oog op de kostenexplosie in de gezondheidszorg echter steeds minder vaak). Hij geeft een paar goede adviezen mee, bijvoorbeeld op je rug liggen met een kussen onder je knieën, warmte of koude (afhankelijk van je eigen voorkeur), jezelf niet ontzien, maar bewegen in overeenstemming met je individuele mogelijkheden…

Spit is weliswaar hoogst onaangenaam, maar normaal gesproken niet gevaarlijk, net als vele andere acute rugklachten. Dit soort rugklachten behoort volgens de definitie van de ziektekostenverzekeraars tot ‘verstoringen van het welbevinden’ en niet tot ziektes. Vaak schrijft de huisarts pijnstillende middelen of ontstekingsremmers voor, waarvan je als ‘onervaren patiënt’ de bijsluiters maar beter niet eerst kunt lezen (anders neem je ze uit pure angst voor de bijwerkingen niet in).

Feiten die van medische zijde over het thema rugklachten worden genoemd:

  • de meest voorkomende aanleiding voor acute rugklachten is een functiestoring van de gewrichten in het gebied van de wervelkolom
  • ongeveer 90 procent van alle chronische rugklachten is aspecifiek. Dat wil zeggen dat de arts tijdens zijn onderzoek niets kan vinden wat de klachten voldoende zou kunnen verklaren. Slechts in 10 procent van alle rugpijnen kan een diagnose van een ziekelijke oorzaak, worden gesteld: bijv. verschoven wervel, rughernia, hernia van de tussenwervelschijven, spinale stenose, reuma of zelfs kanker
  • psychosomatische problemen (ziektebeelden die zich vooral lichamelijk manifesteren, maar waarbij psychische factoren een duidelijke factor zijn) komen veelvuldig vaak in de rug tot uiting. Dit vinden we ook terug in onze taal, bijv. iemand draagt een zware last op zijn schouders of hij is ‘gebroken’
  • rugklachten zonder organische achtergrond kunnen door een depressie zijn veroorzaakt; overtuigingen en vervelende belevenissen worden opgeslagen in onze lichaamshouding
  • placebo’s kunnen bij rugklachten zeer effectief zijn. Een reden kan zijn dat de arts zich, op het moment dat hij een placebo voorschrijft, intensiever met zijn patiënt bezighoudt omdat hij ware interesse (of: liefde voor de mens) in deze patiënt toont. Uiteindelijk weet hij dat het medicament dat hij op dat moment voorschrijft of toedient in farmaceutische zin absoluut ineffectief is.

Bij gezonde volwassenen heeft de wervelkolom vier krommingen: naar voren in het gebied van de hals- en lendenwervels (lordose), naar achteren in het gebied van de borstwervels en het heiligbeen (kyfose). Deze krommingen zorgen ervoor dat schokken worden opgevangen en dat belastingen gelijkmatig worden verdeeld.rugpijn

Wanneer we onze natuurlijke lichaamshouding aannemen, is de wervelkolom tussen de beide uitersten – heiligbeen en atlas- zo gespannen dat hij de zwaartekracht gemakkelijk en moeiteloos kan compenseren. Gewrichtsbanden en autochtone rugmusculatuur, vele kleine spiertjes die gezamenlijk de rugstrekker (erector spinae) vormen, werken mee aan de rechtopgaande houding. Bij heel kleine kinderen, die net hebben geleerd te zitten of te lopen, kun je deze houding goed zien. Ze nemen deze houding vaak urenlang aan. Het is een duidelijk bewijs dat deze houding niet aangeleerd of getraind hoeft te worden. Echter, na verloop van tijd gaan wij mensen steeds minder vaak lopen en nog minder vaak rechtop. Oudere(n) kinderen kunnen niet meer rechtop zitten door verkeerd gebruik van hun lichaam met name de wervelkolom, en een foutieve -ook innerlijke, door opgeslagen overtuigingen- houding in te nemen.

Je bent zelf verantwoordelijk voor je gezondheid, neem signalen serieus.

Wij bieden o.a. de volgende hulp:

  • de Dorn-methode, een zachte wervelcorrectie
  • Triggerpoint (zelf) therapie, het verhelpen van pijnlijke knopen in spieren
  • Ismakogie, bewust bewegen.

Bewegen in overeenstemming met je individuele mogelijkheden met behulp van Ismakogie:

De ideale manier van zitten is vóór op de stoel en in rechte hoeken. Je zit óp je zitbeenknobbels. Je maakt een rechte hoek van 90° tussen voet en onderbeen, tussen onderbeen en bovenbeen, tussen bovenbeen en romp en tussen hals en kin. Je oren zitten zo veel mogelijk boven je schouders. Trek geen holle rug. Plaats de voeten in een kleine spreidstand met de hielen iets dichter bij elkaar dan de voorvoeten (er ontstaat een V-tje).

Breng de onderarmen op borsthoogte, zodat de middelvingers naar elkaar wijzen. De ellebogen wijzen naar buiten en de handpalmen naar het lichaam. Draai het lichaam (een beetje) om zijn eigen verticale as, zowel links- als rechtsom. De draaibeweging zo klein uitvoeren dat het overwegend inwendig wordt ervaren.

Ga goed op de rug liggen, in twee hoeken van 90°(bijv. op een matras of handdoek). Een rechte hoek tussen voet en onderbeen, en tussen hals en kin. Leg je armen naast je lichaam, de pinkzijde van beide handen raken de grond.

Strek afwisselend de rechter- en linkerhiel. Vervolgens beide hielen wegstrekken. In gedachten duw je de muur of achterwand van je bed weg.

Strek de middelvinger van je rechterhand. Vervolgens van je linkerhand. Voel de bewegingen in je wervelkolom, en ook in de rest van je lichaam terug.

 

Ismakogie-oefeningen (ook voor de rug), tref je aan op deze pagina.